استاندارد · Z39.50

پروتکل Z39.50: جست‌وجوی میان‌کتابخانه‌ای

Z39.50 پروتکل استاندارد جست‌وجو و بازیابی اطلاعات میان سامانه‌های کتابخانه‌ای است. KDR از Z39.50 به‌صورت دوطرفه پشتیبانی می‌کند.

نوشتهٔ تیم KDR زمان مطالعه: ۱ دقیقه

Z39.50 چیست؟

Z39.50 پروتکلی استاندارد برای جست‌وجو و بازیابی اطلاعات از پایگاه‌های راه دور است که بر الگوی کارخواه‌ـ‌کارساز (client–server) کار می‌کند. این پروتکل را سازمان ملی استانداردهای اطلاعات آمریکا (NISO) تدوین کرده و با شمارهٔ ISO 23950 نیز به استاندارد بین‌المللی تبدیل شده است. مرکز نگهداری آن در کتابخانهٔ کنگره است.

با Z39.50 یک نرم‌افزار کتابخانه‌ای می‌تواند فهرست کتابخانه‌ای دیگر را مستقیماً جست‌وجو کند و رکوردهای آن را دریافت کند، بی‌آنکه کاربر از نرم‌افزار خود خارج شود.

کاربردهای Z39.50

  • فهرست‌نویسی هر منبع از صفر آغاز می‌شود، حتی اگر کتابخانه‌ای دیگر آن را فهرست کرده باشد.
    با Z39.50 رکورد آماده از کتابخانه‌های دیگر جست‌وجو و دریافت و سپس ویرایش می‌شود.
  • پژوهشگر برای یافتن منبع باید فهرست چند کتابخانه را جداگانه جست‌وجو کند.
    جست‌وجوی همزمان در چند فهرست از راه Z39.50 انجام می‌شود.
  • فهرست کتابخانه برای دیگر کتابخانه‌ها قابل جست‌وجو نیست.
    کتابخانه با ارائهٔ کارساز Z39.50 فهرست خود را برای شبکهٔ کتابخانه‌ها دسترس‌پذیر می‌کند.

Z39.50 در KDR

KDR از پروتکل Z39.50 به‌صورت دوطرفه پشتیبانی می‌کند: هم فهرست‌های دیگر را جست‌وجو می‌کند و هم فهرست مجموعه را برای جست‌وجوی سامانه‌های دیگر در دسترس می‌گذارد. این پروتکل در فهرست‌نویسی KDR-L و در جست‌وجوی یکپارچهٔ KDR-BDS به کار می‌رود و در کنار OAI-PMH میانکنش‌پذیری سامانه را تأمین می‌کند.

پرسش‌های متداول

پرسش‌های متداول دربارهٔ پروتکل Z39.50: جست‌وجوی میان‌کتابخانه‌ای

Z39.50 چه کاربردی دارد؟

Z39.50 امکان می‌دهد یک نرم‌افزار کتابخانه‌ای فهرست کتابخانه‌های دیگر را جست‌وجو کند و رکوردهای آن‌ها را دریافت کند.

پشتیبانی دوطرفه از Z39.50 یعنی چه؟

یعنی KDR هم به عنوان کارخواه فهرست‌های دیگر را جست‌وجو می‌کند و هم به عنوان کارساز فهرست مجموعه را برای سامانه‌های دیگر دسترس‌پذیر می‌کند.

تفاوت Z39.50 و OAI-PMH چیست؟

Z39.50 برای جست‌وجوی لحظه‌ای در پایگاه‌های راه دور است، اما OAI-PMH برای برداشت دوره‌ای و انبوه فراداده به کار می‌رود.

درخواست دمو

KDR را از نزدیک ارزیابی کنید.

جلسهٔ نمایش تخصصی، متناسب با نوع مجموعه: کتابخانه، مرکز اسناد یا موزه.

ثبت درخواست دمو