استانداردها

استانداردهای KDR: توصیف، تبادل و بازیابی داده

KDR بر پایهٔ مدل‌ها و پروتکل‌های مرجع جهانی ساخته شده است. در این بخش هر استاندارد، کاربرد آن و شیوهٔ پیاده‌سازی‌اش در KDR شرح داده می‌شود.

استانداردها و پروتکل‌ها

LRM مدل مرجع کتابخانه‌ای ایفلا (LRM) و پیاده‌سازی آن در KDR مدل مرجع کتابخانه‌ای ایفلا (LRM) چارچوبی مفهومی برای توصیف آثار، بیان‌ها، نمودها و نسخه‌هاست. KDR این مدل را مبنای توصیف در کتابخانه‌ها قرار داده است. مطالعهٔ بیشتر دربارهٔ مدل مرجع کتابخانه‌ای ایفلا (LRM) و پیاده‌سازی آن در KDR RDA استاندارد RDA در فهرست‌نویسی: توصیف و دسترسی به منبع RDA (توصیف و دسترسی به منبع) استاندارد محتوایی فهرست‌نویسی است که جایگزین AACR2 شد و بر مدل LRM تکیه دارد. فهرست‌نویسی در KDR بر پایهٔ RDA انجام می‌شود. مطالعهٔ بیشتر دربارهٔ استاندارد RDA در فهرست‌نویسی: توصیف و دسترسی به منبع BIBFRAME BIBFRAME: چارچوب کتابشناختی دادهٔ پیوندی BIBFRAME چارچوب مدل‌سازی دادهٔ کتابشناختی کتابخانهٔ کنگره برای محیط دادهٔ پیوندی است. KDR از BIBFRAME در کنار Schema.org برای بافت مراکز فرهنگی بهره می‌برد. مطالعهٔ بیشتر دربارهٔ BIBFRAME: چارچوب کتابشناختی دادهٔ پیوندی Schema.org استاندارد Schema.org: دادهٔ ساخت‌یافته برای موتورهای جست‌وجو Schema.org واژگان مشترک دادهٔ ساخت‌یافته در وب است. در KDR، Schema.org استاندارد فراداده‌ای پایهٔ سامانه است تا رکوردهای هر مجموعه برای موتورهای جست‌وجو قابل فهم باشند. مطالعهٔ بیشتر دربارهٔ استاندارد Schema.org: دادهٔ ساخت‌یافته برای موتورهای جست‌وجو CIDOC CRM مدل مرجع مفهومی CIDOC CRM برای موزه‌ها و میراث فرهنگی CIDOC CRM مدل مرجع مفهومی ایکوم برای توصیف اشیای میراث فرهنگی و رویدادها، اشخاص و مکان‌های مرتبط با آن‌هاست. KDR-M توصیف اشیای موزه‌ای را بر پایهٔ این مدل انجام می‌دهد. مطالعهٔ بیشتر دربارهٔ مدل مرجع مفهومی CIDOC CRM برای موزه‌ها و میراث فرهنگی RiC مدل توصیف آرشیوی RiC (Records in Contexts) RiC (Records in Contexts) مدل توصیف آرشیوی شورای بین‌المللی آرشیوهاست که اسناد را همراه با زمینه و روابطشان توصیف می‌کند. KDR-A بر پایهٔ این مدل ساخته شده است. مطالعهٔ بیشتر دربارهٔ مدل توصیف آرشیوی RiC (Records in Contexts) MARC 21 قالب MARC 21 و انتقال رکوردهای MARC به KDR MARC 21 رایج‌ترین قالب رکورد ماشین‌خوان در کتابخانه‌هاست. KDR رکوردهای MARC نرم‌افزارهای پیشین را در انتقال داده به ساختار مبتنی بر LRM و RDA تبدیل می‌کند. مطالعهٔ بیشتر دربارهٔ قالب MARC 21 و انتقال رکوردهای MARC به KDR Z39.50 پروتکل Z39.50: جست‌وجوی میان‌کتابخانه‌ای Z39.50 پروتکل استاندارد جست‌وجو و بازیابی اطلاعات میان سامانه‌های کتابخانه‌ای است. KDR از Z39.50 به‌صورت دوطرفه پشتیبانی می‌کند. مطالعهٔ بیشتر دربارهٔ پروتکل Z39.50: جست‌وجوی میان‌کتابخانه‌ای OAI-PMH پروتکل OAI-PMH: برداشت فراداده برای فهرستگان‌ها OAI-PMH پروتکل استاندارد برداشت فراداده است که فهرستگان‌ها و سامانه‌های تجمیعی از راه آن رکوردهای مخزن‌ها را گردآوری می‌کنند. همهٔ محصولات KDR از OAI-PMH پشتیبانی می‌کنند. مطالعهٔ بیشتر دربارهٔ پروتکل OAI-PMH: برداشت فراداده برای فهرستگان‌ها JSON-LD JSON-LD: بستر نحوی پروفایل‌های فراداده‌ای KDR JSON-LD قالب W3C برای بیان دادهٔ پیوندی با JSON است. در KDR، JSON-LD بستر نحوی اصلی پروفایل‌های فراداده‌ای است و داده‌ها را از ابتدا پیوندی نگه می‌دارد. مطالعهٔ بیشتر دربارهٔ JSON-LD: بستر نحوی پروفایل‌های فراداده‌ای KDR

چرا استاندارد؟

توصیفی که بر پایهٔ استاندارد انجام نشود، فقط در همان نرم‌افزار معنا دارد. استانداردهای بین‌المللی امکان می‌دهند داده‌های یک مجموعه با فهرستگان‌ها، کتابخانه‌های دیگر، موتورهای جست‌وجو و نرم‌افزارهای آینده تبادل شود و ارزش خود را از دست ندهد.

معماری KDR بر پایهٔ مدل‌های مفهومی میراث فرهنگی (CHC-CRM) طراحی شده است: مدل LRM مبنای توصیف در کتابخانه‌هاست و مدل‌های CIDOC CRM و RiC برای دیگر بافت‌های فرهنگی به کار می‌روند. قواعد RDA محتوای توصیف را تعیین می‌کند، JSON-LD بستر نحوی اصلی پروفایل‌های فراداده‌ای است و Schema.org استاندارد فراداده‌ای پایهٔ سامانه با قابلیت بومی‌سازی است که BIBFRAME آن را برای بافت مراکز فرهنگی کامل می‌کند. تبادل با سامانه‌های دیگر از راه Z39.50 و OAI-PMH انجام می‌شود و داده‌های MARC 21 در انتقال داده تبدیل می‌شوند.

نقشهٔ استانداردها

لایهاستانداردها
مدل مفهومیLRM، CIDOC CRM، RiC
قواعد توصیفRDA
واژگان و دادهٔ پیوندیSchema.org، BIBFRAME، JSON-LD
قالب تبادل پیشینMARC 21
پروتکل‌های میانکنش‌پذیریZ39.50، OAI-PMH

برای تعریف کوتاه اصطلاحات این حوزه، واژه‌نامه را ببینید.

درخواست دمو

KDR را از نزدیک ارزیابی کنید.

جلسهٔ نمایش تخصصی، متناسب با نوع مجموعه: کتابخانه، مرکز اسناد یا موزه.

ثبت درخواست دمو